معرفی تاریخچه صنعت خودرو ایران
اولین اتومبیل سواری که وارد ایران گشت یک اتومبیل فورد بود که در اوایل قرن بیستم بدستور مظفرالدین شاه قاجار از کشور بلژیک خریداری شد. این اتومبیل که دود زیادی از آن خارج میشد به "کالسکه دودی" معروف بود. بدنبال گسترش شهرنشینی میزان واردات خودرو از سال1300هجری شمسی (1920میلادی) افزایش یافت. اغلب اتومبیلها در آن سالها از کشورهای آمریکا و انگلیس وارد میشد. اولین اتومبیل ساخته شده در ایران اتومبیل "پیکان" بود که در شرکت سهامی عام "کارخانجاتصنعتی ایران ناسیونال" تحت لیسانس کارخانه تالبوت انگلستان ساخته و در سال 1346 وارد بازار شد. تولید وانت، مینیبوس، اتوبوس نیز بتدریج درسالهای بعد در این کارخانه شروع شد.
در همان سال سواریهای "آریا" و"شاهین" نیز در کارخانه پارس خودرو ودر سال 1347 سواری "ژیان" در کارخانه سایپا تولید و به بازار عرضه گشت. در سال 1351 با تبدیل کارخانه پارس خودرو به شرکت "جنرال موتورز ایران" تولید اتومبیلهای آریا و شاهین متوقف و تولید سواریهای شورولت(اپل) 2500 و2800 سی سی همچنین تولید سه نوع اتومبیل سواری "بیوک"، "کادیلاک" و "شورولت نوا" تحت لیسانس جنرال موتورز آمریکا شروع گردید. تولید این نوع سواریها تا پایان سال 1360 ادامه داشت. در سال 1359 تولید سواری ژیان در کارخانه سایپا متوقف و بجای آن تولید سواری "رنو5" که از سال 1354 در کنار تولید ژیان آغاز گشته بود ادامه یافت. در سالهای اخیر تولید اتومبیلهایی با تکنولوژی جدیدتر آغاز گردیده است که از جمله آنها میتوان به تولید اتومبیلهای پراید، پژو405 و206، نیسان پاترول و مزدا 323 اشاره کرد.
شرکتهای سازنده خودرو در ایران عبارتند از : شرکت ایران خودرو، سایپا، پارس خودرو، شهاب خودرو، ایران خودرو دیزل، سایپا دیزل، مرتب، کرمان خودرو، رانیران و زامیاد.
1-2 - شرکت ایران خودرو (ایران ناسیونال سابق)
کارخانجات صنعتی ایران ناسیونال (ایران خودرو) که بزرگترین کارخانه اتومبیل سازی در ایران است در 12 مهرماه 1341 جهت تولید انواع خودرو ایجاد و یکسال بعد درتاریخ 28 اسفند 1342 مورد بهرهبرداری قرارگرفت. در اردیبهشت ماه 1346 بهرهبرداری از تأسیسات ساخت اتومبیل پیکان و در سالهای بعد بهرهبرداری از خط تولید مینیبوس بنز 309 و خط تولید اتوبوس بنز 302 و خط تولید وانت آغاز گردید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نام شرکت ایران ناسیونال به شرکت ایران خودرو تغییر یافت. بدنبال تعطیلی کارخانه تالبوت انگلستان شرکت ایران خودرو اقدام به خرید ماشین آلات خط تولید آن کرد و از آن به بعد اکثر قطعات خودرو پیکان در ایران تولید میشود. همزمان با ورود ماشین آلات شرکت تالبوت در سال 1367 قرارداد استفاده از قوای محرکه شرکت پژوی فرانسه وتولید "پژوی 405" در ایران خودرو منعقد گردید. در سال 1376 نیز تولید اتومبیل"پژوRD " و مینی بوس "هیوندای" و در سال 1378 تولید اتومبیل "پژوپارس (پرشیا)" و "پژو استیشن" در این کارخانه آغاز گشت. در ادامه این روند و در خرداد ماه سال 1380 نیز تولید خودروی سواری "پژو206 " و "خودرویX 7" یا "خودروی ملی(سمند)" آغاز شد.
2-2 شرکت سهامی عام صنعتی و تولیدی مرتب
این شرکت در مهر ماه سال 1336 به منظور خرید و فروش و نمایندگی انواع خودرو تأسیس گردید و پس از پارهای تغییرات در اساسنامه از سال 1349 به امر مونتاژ و تولید انواع اتومبیلهای دو دیفرانسیل لندرور (وانت، آمبولانس، وانت استیشن) و قطعات یدکی ماشین آلات پرداخت. در سالهای اخیر این شرکت علاوه بر تولید خودروی پاژن (لندرور) اقدام به تولید قطعات ماشین (میل گاردان، صفحه کلاچ و...) مینماید.
3-2 شرکت سهامی ایرانی تولید اتومبیل سایپا
این شرکت در سال 1345 تأسیس گردید و اقدام به تولید اتومبیلهای ژیان، پیکاپ، آهو و اتومبیل رنو "2 و4 درب" (از سال 1353) وفروش لوازم یدکی آنها نمود. این شرکت از سال1361 تولید وانت یک دیفرانسیل "نیسان" با موتور2400 سیسی را آغاز نمود و از سال 1371 نیزعرضه اتومبیل "رنو-21" توسط این شرکت آغاز گردید که تا سال 1375 ادامه یافت ودر سال بعد (1372) بدنبال قرارداد منعقده با شرکت "کیاموتور" کره جنوبی این شرکت اقدام به مونتاژ وتولید اتومبیل"پراید"، در دو مدل "چهار درب" و"پنج درب" نمود. همچنین تولید اتومبیل سواری رنو "زانتیا" نیز در بهمن سال 1380 در این شرکت آغاز گردید
انجمن علمی مهندسی مکانیک ماشین های کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه.