سیستم تعلیق چه کار می کند؟
سیستم تعلیق چه کار می کند؟
سازندگان خودروهای اولیه برای حل مشکل هدایت خودرو و راحتی سرنشین، از یک اکسل ثابت در جلو خودرو استفاده کردند که توسط فنر های شمش به شاسی وصل شده بود و برای جلوگیری از نوسان اضافی فنر از وسیله ای استفاده کردند که آنرا "کمک فنر" نامیدند.
وظیفه سیستم های تعلیق علیرغم اینکه طرح های آنها طی سالیان متمادی تکامل پیدا کرده اند کماکان عبارت است از:
· ایجاد پایداری در سیستم فرمان با قابلیت خوبی برای کنترل خودرو.
· ایجاد بیشترین راحتی برای سرنشین.
قابلیت کنترل خودرو یعنی اینکه در هنگام حرکت خودرو تمامی اجزاء سیستم تعلیق به گونه ای اثربخش با هم کاری کنند که تماس چرخ با جاده برقرار بماند.
اجزاء سیستم تعلیق شش کار اساسی انجام می دهند:
1. حفظ ارتفاع صحیح خودرو
2. کاهش اثر نیروهای ضربه ای ناشی از اعوجاج جاده
3. حفظ میزان فرمان صحیح
4. تحمل وزن خودرو
5. حفظ تماس چرخ ها با جاده
6. کنترل جهت حرکت خودرو
سیستم تعلیق: راحتی و ایمن
قابلیت کنترل خودرو درپیچ ها، هنگام ترمز کردن و شتاب گرفتن بیش از هر چیز دیگر به نیروی اصطکاک بین جاده و تایر بستگی دارد.
در هنگام ترمز کردن وزن خودرو به جلو منتقل می شود در نتیجه جلوخودرو سنگین شده و عقب آن سبک می گردد.
در پیچ ها هم وزن خودرو به طرفی که در خارج پیچ قرار دارد منتقل می شود در نتیجه این سمت از خودرو سنگین شده و سمت داخل پیچ سبک می گردد.
کمک فنر خراب نمی تواند از انتقال وزن اضافی ازجلو به عقب و از یک طرف به طرف دیگر جلوگیری کند. بنابراین کمک فنر و استرات قطعات ایمنی هستند.
کمک فنر چه وظیفه ای دارد؟
وظیفه اصلی کمک فنر کنترل حرکات فنر وسیستم تعلیق است. درکمک فنر یک پیستون که به انتهای میله پیستون نصب شده است با بالا و پائین رفتن چرخ در سیلندر حرکت می کند و با عبور دادن روغن از یک طرف پیستون به طرف دیگر از طریق مسیرهای تعبیه شده در آن، سرعت حرکت فنر و سیستم تعلیق را کند کرده و نیروی مقاومی در مقابل این حرکت اعمال می کند. مقدار این نیرو به سرعت حرکت پیستون و اندازه و تعداد سوراخ های آن بستگی دارد. کمک فنر نسبت به سرعت باز و بسته شدن حساس است، یعنی هرچه سریعتر باز و بسته شود نیروی عکس العمل آن بزرگ تر است. به دلیل این ویژگی کمک فنر با شرایط جاده خود را منطبق می کند. در نتیجه موارد زیر را کاهش می دهد:
· جهش چرخ در دست اندازها
· کج شدن خودرو در موقع پیچیدن
· کله زدن خودرو در هنگام ترمز
· پائین آمدن عقب خودرو در هنگام شتاب گرفت
نیروی کمک فنر در حالت کشش و فشار متفاوت است. این امر بدلیل مسیرهای متفاوت عبور روغن و باز و بسته شدن مرحله ای سوپاپ های کمک فنردر سرعت های مختلف می باشد .
استرات چه وظیفه ای دارد؟
ضرورت تولید خودرو های سبک تر با مصرف سوخت کمتر موجب روی آوردن سازندگان خودرو به ساختن خودروهائی شده است که محور محرک آنها در جلو قرار دارد. در این گونه خودروها سیستم های تعلیق جناقی به دلیل محدودیت فضا قابل استفاده نیستند و استرات جایگزین آنها شده است.
استرات دو وظیفه اصلی در سیستم تعلیق به عهده دارد:
اول- استرات مانند کمک فنر ارتعاشات و ضربه های وارده ناشی از اعوجاج جاده، حرکت خودرو در پیچ ها، شتاب گرفتن و ترمز کردن را کنترل می کند. ساختار، سیستم هیدرولیک و مکانیزم داخل استرات مشابه کمک فنر است.
دوم- استرات سیستم تعلیق را به بدنه خودرو متصل می کند به همین جهت کلیه نیروهای وارده به چرخ های جلو را نیز باید تحمل کند.
اجزاء مجموعه استرات
قسمت پائین استرات به سگدست و قسمت بالای آن به بدنه خودرو متصل می شود. و فنر حلقوی بین نشیمنگاه های بالائی (درپوش) و پائینی(نعلبکی فنر) قرار می گیرد. بسیاری از سازندگان خودرو نشیمنگاه های فنر را بصورت خارج از مرکز تعبیه می کنند، به همین جهت در موقع نصب و تعویض استرات باید دقت کرد تا نشیمنگاه بالائی در موقعیت درست خود قرار بگیرد. اگر نشیمنگاه بالائی درست نصب نشود فنر شکم داده و موجب ایجاد صدا، کشیده شدن خودرو به یک طرف و فرسایش زود هنگام استرات و اتصال بالای آن می گردد.
استرات دارای یک ضربه گیر نیز می باشد، وظیفه این ضربه گیر محدود کردن حرکت سیستم تعلیق و جلوگیری از برخورد قطعات به یکدیگر است.
اگر در بازدید از سیستم تعلیق مشخص شود ضربه گیر شکسته، پاره یا مفقود شده است، باید آنرا تعویض یا جایگزین کرد. .
. بازدید کمک فنر و استرات
تست حرکت خودرو در محوطه
بازدید کمک فنر و استرات را باید به جای تست جهش، از تست خودرو در حرکت شروع کرد. تست جهش بدلیل اینکه حرکاتی مشابه حرکات ناشی از اعوجاج جاده به خودرو وارد نمی کند، از اعتبار چندانی برخوردار نیست.
ابتدا مسافت طی شده خودرو را بازدید کنید، اگر این مسافت بیش از 40000 کیلومتر باشد، ممکن است کمک فنرها احتیاج به تعویض داشته باشند. در این خصوص دستورالعمل سازنده خودرو را نیز ببینید.
توجه داشته باشید کمک ها در مقابل جهش، کج شدن، کله زدن در موقع ترمز کردن و پائین آمدن ته خودرو در موقع شتاب گرفتن مقاومت می کنند. یعنی باید از این نظرها تست شوند و بهترین راه، تست در هنگام حرکت است.
باخودرو دور کوتاهی در محوطه بزنید و موارد زیر را تست کنید:
· آیا در هنگام ترمز کردن سر خودرو خیلی پایین می آید؟
· آیا خودرو در موقع پیچیدن خیلی کج می شود؟
· آیا در هنگام شتاب گرفتن ته خودرو خیلی پایین می آید؟
وقتی در صندلی خودرو نشستید کمربند ایمنی را ببندید و تست را شروع کنید.
هنگام راه افتادن به پائین رفتن بیش از حد ته خودرو توجه کنید: خودرو باید نسبتاً پایدار بماند.
سپس ترمز بگیرید و به کله زدن خودرو توجه کنید: خودرو باید نسبتاً پایدار بماند.
چند بار به سرعت دور بزنید و به کج شدن خودرو توجه کنید: خودرو باید نسبتاً پایدار بماند.
مشاهده هرگونه جهش زیاد، کج شدن زیاد، کله زدن زیاد یا پائین آمدن زیاد ته خودرو، نشانه افت کنترل کمک ها ست. این امر موجب حرکت بیش از حد سیستم تعلیق و فرسایش زودهنگام اجزاء آن می شود.
بازدید تایرها- جلو و عقب
به نحوه سایش تایرها توجه کنید. هرگونه سایش غیریکنواخت عاج لاستیک مانند گل گل شدن می تواند نشانه خرابی کمک ها باشد.
تایرها را از نظر مشکلات فیزیکی بازدید کنید:
· یخ زدن
· پوسیدگی
· میخ
تایرها را از نظر اندازه و ساختار بازدید کنید :
· از نظر یکسان بودن اندازه تایرهای دو طرف خودرو (گل گل شدن)
· از نظر یکسان بودن سازنده و نوع عاج لاستیک ها
· از نظر قاطی نبودن انواع رادیال و غیر رادیال
فشار باد تایرها را بازدید و طبق دستورالعمل سازنده خودرو تنظیم کنید. فشار بادی که توسط سازنده خودرو تعیین شده باشد معمولاً بهترین کنترل و راحتی را ایجاد می کند.
رینگ ها را از نظر هر گونه آسیب فیزیکی بازدید کنید.
بازدید اتصال بالائی استرات
اگر اتصال بالائی استرات معیوب شده باشد، باعث ایجاد صدا، گیج شدن فرمان یا تغییر موقعیت انتهای بالائی استرات و برهم زدن میزان فرمان می شود.
بازدید اتصال استرات را باید با تست جاده شروع کنید تا صدای غیرعادی، کشیده شدن خودرو به یک طرف یا گیج بودن فرمان را چک کنید.
در زمانیکه خودرو متوقف بوده و سنگینی خودرو روی چرخ ها قرار دارد، فرمان را بگردانید تا چرخ ها بطورکامل از یک جهت به جهت دیگر گردش کرده، به صدای آن گوش داده یا گیج بودن فرمان را چک کنید. صدا دادن یا گیج بودن فرمان نشانه معیوب بودن بلبرینگ است .قسمت های لاستیکی اتصال را نیز از نظر ترک داشتن یا جدا شدن لاستیک از فلز بازدید کنید. قبل از بلند کردن جلو خودرو موقعیت میله پیستون را در نظر بگیرید. سپس جلوی خودرو را ( با جک یا جرثقیل دستی)بلند کنید و به هر گونه تغییری در موقعیت اتصال بالا توجه کنید. حرکت کمی به طرف پائین عادی است اما هر حرکت جانبی نشانه معیوب بودن اتصال است.
پس از اینکه چرخ ها از زمین جدا شد فنر را از ناحیه ای تا حد ممکن نزدیک به اتصال با دست بگیرید و درحالیکه آنرا جلو و عقب می برید جابجائی میله پیستون را زیر نظر بگیرید. نباید هیچ گونه لقی(حرکت آزاد) وجود داشته باشد. اگر حرکت اضافی وجود داشته باشد، اتصال بالا باید تعویض شود. اگر در بازدید چشمی مشخص شود لاستیک از فلز جدا شده است، اتصال بالا باید تعویض شود.
بازدید را با تعویض اتصال بالا ( در صورت معیوب بودن ) کامل کنید. بلبرینگ را نیز بازدید نمائید تا از گردیدن نرم وآزاد(اما نه لق) آن اطمینان پیدا کنید. مجدداً قسمت لاستیکی را از نظر ترک و شکستگی بازدید کنید.
بازدید چشمی
در کنار تست حرکت حتماً بازدید چشمی را هم انجام دهید.
وقتیکه خودرو در کارگاه است، ابتدا کمک فنرها و استرات ها را از نظر روغن زدن بازدید کنید. روغن زدن با وجود روغن در بیرون کمک مشخص می شود. با توجه به اینکه کمک ها وسایلی هیدرولیکی هستند، هر گونه نشتی نشانه احتمال نیاز به تعویض است.
در صورت معیوب بودن یک کمک یا استرات تعویض کمک فنر یا استرات دیگر آن محور ضروری نیست. اما با توجه به دلایل زیر می توان تعویض کمک یا استرات دیگر را پیشنهاد کرد.
در شرف اتمام بودن عمر کمک
افزایش عمر لاستیک ها
برقراری توازن بین راحتی و کنترل خودرو
بهبود (کوتاه ترکردن) خط ترمز
ارتقاء کیفیت سیستم
وقتی که با تعویض استرات، زوایای چرخ ( میزان فرمان) بهم بخورد، چک کردن میزان فرمان و تنظیم آن در صورت لزوم، اهمیت دارد. تعمیرکار تحت هیچ شرایطی نباید بگذارد در استرات یا بدنه آن خمش بوجود آید.
عوامل زیادی از جمله وضعیت سایر قطعات سیستم تعلیق، وضعیت جاده هاو طرز رانندگی در فرسودگی سریع کمک فنر و استرات مؤثر هستند. همچنین علاوه بر کمک های معیوب عوامل زیاد دیگری از جمله فشار باد تایرها، اندازه تایرها، ساختار تایرها(رادیال و غیررادیال بودن)، فاصله بدنه از زمین، میزان فرمان و بالانس چرخ ها بر کنترل خودرو و راحتی سرنشین اثر می گذارند.
توان حمل بار و کنترل خودرو بوسیله سیستم تعلیق، تایرها، ترمز و قوای محرکه محدود می شود. برای اطلاع از جزئیات بیشتر می توانید به کتابچه راهنمای خود رو مراجعه کنید.
نصب و بازکردن کمک فنر و استرات
اول ایمنی
همیشه هنگام تعمیر خودرو از عینک محافظ و کفش ایمنی استفاده کنید. قبل از شروع تعمیر اطلاعات مندرج در بروشورهای همراه قطعه نو و دستورالعمل های سازنده تجهیزات در مورد ایمنی آنها را بطور کامل مطالعه کنید.
چک کردن دوگانه قطعه
قبل از شروع تعمیر جهت پیشگیری از مشکلات جا زدن، قطعه کهنه را با قطعه نو مطابقت دهید. قبل از شروع کار از درست بودن قطعات اطمینان حاصل کنید. اتصالات باز شده از قطعه کهنه را برای استفاده در مواردی که همراه قطعه نو عرضه نشده اند حفظ کنید.
قبل از نصب کمک ها
هر دستورالعملی را که همراه قطعه نو می باشد مطالعه کنید.
اتصالات همراه قطعه نو را چک کنید تا مطمئن شوید هر چه لازم دارید در دسترس است.
کمک را به حالت عمودی نگهداشته چند بار باز وبسته کنید..
مجموعه کمک فنر عقب را طبق دستورالعمل سازنده خودرو پیاده کنید.
مجموعه پیاده شده کمک فنر را طبق دستورالعمل سازنده خودرو باز کنید.
پس از تعویض کمک فنر قطعات مجموعه را به ترتیب عکس روش باز کردن ببندید.
مجموعه کمک فنر عقب را پس از بستن، به ترتیب عکس روش پیاده کردن، روی خودرو سوار کنید.
نکاتی که در موقع نصب کمک فنر باید رعایت کرد
1- اتصالات را خوب ببندید ، اما بیش از اندازه سفت نکنید( با ترک استاندارد سازنده خودرو سفت کنید). اگر لاستیک های اتصال از واشر بیرون بزند، اتصال بیش از اندازه سفت شده است.
2- از قطعات تعویضی نو استفاده کنید.
3- سطح سنگ خورده میله پیستون را با هیچ ابزاری نگیرید.
بازدید پس از نصب
وقتی خودرو روی زمین قرار گرفت، فاصله های کمک ها و خودرو را چک کنید. باد لاستیک ها را مطابق مشخصات سازنده خودرو تنظیم کنید.
قبل از نصب استرات
1- انجام تست جاده قبل و بعد از نصب یا تعمیر استرات.
2- درست انتخاب کردن استرات یا کارتریج نو از نظر مطابقت با مدل و سال ساخت خودرو.
3- در بعضی خودرو ها لازم است پس از نصب استرات جدید میزان فرمان تنظیم شود. در این مورد به کتابچه راهنمای خودرو رجوع کنید.
4- ممکن است لازم باشد موقعیت صفحه یاتاقان بالا، قطعه فلزی پشت آن و پیچ تنظیم زاویه کمبر در پائین علامت گذاری شود.
5- قبل از نصب استرات همیشه دستورالعمل های همراه قطعه نو را مطالعه کنید.
مجموعه استرات جلو را طبق دستورالعمل سازنده خودرو پیاده کنید.
مجموعه پیاده شده استرات جلو را طبق دستورالعمل سازنده خودرو باز کنید.
پس از تعویض استرات جلو قطعات مجموعه را به ترتیب عکس روش باز کردن ببندید.
مجموعه استرات جلو را پس از بستن، به ترتیب عکس روش پیاده کردن، روی خودرو سوار کنید.
نکاتی که در موقع نصب استرات باید رعایت کرد
1- در حین نصب مراقب باشید لاستیک گردگیر توپی چرخ آسیب نبیند.
2- در هنگام جمع کردن فنر، هرگز آنرا تا آخر جمع نکنید. از حداقل نیروی مورد نیاز برای این کار استفاده کنید. قبل از آزاد کردن فنر اطمینان حاصل کنید قطعات دریک راستا قرار دارند و مهره با ترک مناسب سفت شده است.
سازندگان خودروهای اولیه برای حل مشکل هدایت خودرو و راحتی سرنشین، از یک اکسل ثابت در جلو خودرو استفاده کردند که توسط فنر های شمش به شاسی وصل شده بود و برای جلوگیری از نوسان اضافی فنر از وسیله ای استفاده کردند که آنرا "کمک فنر" نامیدند.
وظیفه سیستم های تعلیق علیرغم اینکه طرح های آنها طی سالیان متمادی تکامل پیدا کرده اند کماکان عبارت است از:
· ایجاد پایداری در سیستم فرمان با قابلیت خوبی برای کنترل خودرو.
· ایجاد بیشترین راحتی برای سرنشین.
قابلیت کنترل خودرو یعنی اینکه در هنگام حرکت خودرو تمامی اجزاء سیستم تعلیق به گونه ای اثربخش با هم کاری کنند که تماس چرخ با جاده برقرار بماند.
اجزاء سیستم تعلیق شش کار اساسی انجام می دهند:
1. حفظ ارتفاع صحیح خودرو
2. کاهش اثر نیروهای ضربه ای ناشی از اعوجاج جاده
3. حفظ میزان فرمان صحیح
4. تحمل وزن خودرو
5. حفظ تماس چرخ ها با جاده
6. کنترل جهت حرکت خودرو
سیستم تعلیق: راحتی و ایمن
قابلیت کنترل خودرو درپیچ ها، هنگام ترمز کردن و شتاب گرفتن بیش از هر چیز دیگر به نیروی اصطکاک بین جاده و تایر بستگی دارد.
در هنگام ترمز کردن وزن خودرو به جلو منتقل می شود در نتیجه جلوخودرو سنگین شده و عقب آن سبک می گردد.
در پیچ ها هم وزن خودرو به طرفی که در خارج پیچ قرار دارد منتقل می شود در نتیجه این سمت از خودرو سنگین شده و سمت داخل پیچ سبک می گردد.
کمک فنر خراب نمی تواند از انتقال وزن اضافی ازجلو به عقب و از یک طرف به طرف دیگر جلوگیری کند. بنابراین کمک فنر و استرات قطعات ایمنی هستند.
کمک فنر چه وظیفه ای دارد؟
وظیفه اصلی کمک فنر کنترل حرکات فنر وسیستم تعلیق است. درکمک فنر یک پیستون که به انتهای میله پیستون نصب شده است با بالا و پائین رفتن چرخ در سیلندر حرکت می کند و با عبور دادن روغن از یک طرف پیستون به طرف دیگر از طریق مسیرهای تعبیه شده در آن، سرعت حرکت فنر و سیستم تعلیق را کند کرده و نیروی مقاومی در مقابل این حرکت اعمال می کند. مقدار این نیرو به سرعت حرکت پیستون و اندازه و تعداد سوراخ های آن بستگی دارد. کمک فنر نسبت به سرعت باز و بسته شدن حساس است، یعنی هرچه سریعتر باز و بسته شود نیروی عکس العمل آن بزرگ تر است. به دلیل این ویژگی کمک فنر با شرایط جاده خود را منطبق می کند. در نتیجه موارد زیر را کاهش می دهد:
· جهش چرخ در دست اندازها
· کج شدن خودرو در موقع پیچیدن
· کله زدن خودرو در هنگام ترمز
· پائین آمدن عقب خودرو در هنگام شتاب گرفت
نیروی کمک فنر در حالت کشش و فشار متفاوت است. این امر بدلیل مسیرهای متفاوت عبور روغن و باز و بسته شدن مرحله ای سوپاپ های کمک فنردر سرعت های مختلف می باشد .
استرات چه وظیفه ای دارد؟
ضرورت تولید خودرو های سبک تر با مصرف سوخت کمتر موجب روی آوردن سازندگان خودرو به ساختن خودروهائی شده است که محور محرک آنها در جلو قرار دارد. در این گونه خودروها سیستم های تعلیق جناقی به دلیل محدودیت فضا قابل استفاده نیستند و استرات جایگزین آنها شده است.
استرات دو وظیفه اصلی در سیستم تعلیق به عهده دارد:
اول- استرات مانند کمک فنر ارتعاشات و ضربه های وارده ناشی از اعوجاج جاده، حرکت خودرو در پیچ ها، شتاب گرفتن و ترمز کردن را کنترل می کند. ساختار، سیستم هیدرولیک و مکانیزم داخل استرات مشابه کمک فنر است.
دوم- استرات سیستم تعلیق را به بدنه خودرو متصل می کند به همین جهت کلیه نیروهای وارده به چرخ های جلو را نیز باید تحمل کند.
اجزاء مجموعه استرات
قسمت پائین استرات به سگدست و قسمت بالای آن به بدنه خودرو متصل می شود. و فنر حلقوی بین نشیمنگاه های بالائی (درپوش) و پائینی(نعلبکی فنر) قرار می گیرد. بسیاری از سازندگان خودرو نشیمنگاه های فنر را بصورت خارج از مرکز تعبیه می کنند، به همین جهت در موقع نصب و تعویض استرات باید دقت کرد تا نشیمنگاه بالائی در موقعیت درست خود قرار بگیرد. اگر نشیمنگاه بالائی درست نصب نشود فنر شکم داده و موجب ایجاد صدا، کشیده شدن خودرو به یک طرف و فرسایش زود هنگام استرات و اتصال بالای آن می گردد.
استرات دارای یک ضربه گیر نیز می باشد، وظیفه این ضربه گیر محدود کردن حرکت سیستم تعلیق و جلوگیری از برخورد قطعات به یکدیگر است.
اگر در بازدید از سیستم تعلیق مشخص شود ضربه گیر شکسته، پاره یا مفقود شده است، باید آنرا تعویض یا جایگزین کرد. .
. بازدید کمک فنر و استرات
تست حرکت خودرو در محوطه
بازدید کمک فنر و استرات را باید به جای تست جهش، از تست خودرو در حرکت شروع کرد. تست جهش بدلیل اینکه حرکاتی مشابه حرکات ناشی از اعوجاج جاده به خودرو وارد نمی کند، از اعتبار چندانی برخوردار نیست.
ابتدا مسافت طی شده خودرو را بازدید کنید، اگر این مسافت بیش از 40000 کیلومتر باشد، ممکن است کمک فنرها احتیاج به تعویض داشته باشند. در این خصوص دستورالعمل سازنده خودرو را نیز ببینید.
توجه داشته باشید کمک ها در مقابل جهش، کج شدن، کله زدن در موقع ترمز کردن و پائین آمدن ته خودرو در موقع شتاب گرفتن مقاومت می کنند. یعنی باید از این نظرها تست شوند و بهترین راه، تست در هنگام حرکت است.
باخودرو دور کوتاهی در محوطه بزنید و موارد زیر را تست کنید:
· آیا در هنگام ترمز کردن سر خودرو خیلی پایین می آید؟
· آیا خودرو در موقع پیچیدن خیلی کج می شود؟
· آیا در هنگام شتاب گرفتن ته خودرو خیلی پایین می آید؟
وقتی در صندلی خودرو نشستید کمربند ایمنی را ببندید و تست را شروع کنید.
هنگام راه افتادن به پائین رفتن بیش از حد ته خودرو توجه کنید: خودرو باید نسبتاً پایدار بماند.
سپس ترمز بگیرید و به کله زدن خودرو توجه کنید: خودرو باید نسبتاً پایدار بماند.
چند بار به سرعت دور بزنید و به کج شدن خودرو توجه کنید: خودرو باید نسبتاً پایدار بماند.
مشاهده هرگونه جهش زیاد، کج شدن زیاد، کله زدن زیاد یا پائین آمدن زیاد ته خودرو، نشانه افت کنترل کمک ها ست. این امر موجب حرکت بیش از حد سیستم تعلیق و فرسایش زودهنگام اجزاء آن می شود.
بازدید تایرها- جلو و عقب
به نحوه سایش تایرها توجه کنید. هرگونه سایش غیریکنواخت عاج لاستیک مانند گل گل شدن می تواند نشانه خرابی کمک ها باشد.
تایرها را از نظر مشکلات فیزیکی بازدید کنید:
· یخ زدن
· پوسیدگی
· میخ
تایرها را از نظر اندازه و ساختار بازدید کنید :
· از نظر یکسان بودن اندازه تایرهای دو طرف خودرو (گل گل شدن)
· از نظر یکسان بودن سازنده و نوع عاج لاستیک ها
· از نظر قاطی نبودن انواع رادیال و غیر رادیال
فشار باد تایرها را بازدید و طبق دستورالعمل سازنده خودرو تنظیم کنید. فشار بادی که توسط سازنده خودرو تعیین شده باشد معمولاً بهترین کنترل و راحتی را ایجاد می کند.
رینگ ها را از نظر هر گونه آسیب فیزیکی بازدید کنید.
بازدید اتصال بالائی استرات
اگر اتصال بالائی استرات معیوب شده باشد، باعث ایجاد صدا، گیج شدن فرمان یا تغییر موقعیت انتهای بالائی استرات و برهم زدن میزان فرمان می شود.
بازدید اتصال استرات را باید با تست جاده شروع کنید تا صدای غیرعادی، کشیده شدن خودرو به یک طرف یا گیج بودن فرمان را چک کنید.
در زمانیکه خودرو متوقف بوده و سنگینی خودرو روی چرخ ها قرار دارد، فرمان را بگردانید تا چرخ ها بطورکامل از یک جهت به جهت دیگر گردش کرده، به صدای آن گوش داده یا گیج بودن فرمان را چک کنید. صدا دادن یا گیج بودن فرمان نشانه معیوب بودن بلبرینگ است .قسمت های لاستیکی اتصال را نیز از نظر ترک داشتن یا جدا شدن لاستیک از فلز بازدید کنید. قبل از بلند کردن جلو خودرو موقعیت میله پیستون را در نظر بگیرید. سپس جلوی خودرو را ( با جک یا جرثقیل دستی)بلند کنید و به هر گونه تغییری در موقعیت اتصال بالا توجه کنید. حرکت کمی به طرف پائین عادی است اما هر حرکت جانبی نشانه معیوب بودن اتصال است.
پس از اینکه چرخ ها از زمین جدا شد فنر را از ناحیه ای تا حد ممکن نزدیک به اتصال با دست بگیرید و درحالیکه آنرا جلو و عقب می برید جابجائی میله پیستون را زیر نظر بگیرید. نباید هیچ گونه لقی(حرکت آزاد) وجود داشته باشد. اگر حرکت اضافی وجود داشته باشد، اتصال بالا باید تعویض شود. اگر در بازدید چشمی مشخص شود لاستیک از فلز جدا شده است، اتصال بالا باید تعویض شود.
بازدید را با تعویض اتصال بالا ( در صورت معیوب بودن ) کامل کنید. بلبرینگ را نیز بازدید نمائید تا از گردیدن نرم وآزاد(اما نه لق) آن اطمینان پیدا کنید. مجدداً قسمت لاستیکی را از نظر ترک و شکستگی بازدید کنید.
بازدید چشمی
در کنار تست حرکت حتماً بازدید چشمی را هم انجام دهید.
وقتیکه خودرو در کارگاه است، ابتدا کمک فنرها و استرات ها را از نظر روغن زدن بازدید کنید. روغن زدن با وجود روغن در بیرون کمک مشخص می شود. با توجه به اینکه کمک ها وسایلی هیدرولیکی هستند، هر گونه نشتی نشانه احتمال نیاز به تعویض است.
در صورت معیوب بودن یک کمک یا استرات تعویض کمک فنر یا استرات دیگر آن محور ضروری نیست. اما با توجه به دلایل زیر می توان تعویض کمک یا استرات دیگر را پیشنهاد کرد.
در شرف اتمام بودن عمر کمک
افزایش عمر لاستیک ها
برقراری توازن بین راحتی و کنترل خودرو
بهبود (کوتاه ترکردن) خط ترمز
ارتقاء کیفیت سیستم
وقتی که با تعویض استرات، زوایای چرخ ( میزان فرمان) بهم بخورد، چک کردن میزان فرمان و تنظیم آن در صورت لزوم، اهمیت دارد. تعمیرکار تحت هیچ شرایطی نباید بگذارد در استرات یا بدنه آن خمش بوجود آید.
عوامل زیادی از جمله وضعیت سایر قطعات سیستم تعلیق، وضعیت جاده هاو طرز رانندگی در فرسودگی سریع کمک فنر و استرات مؤثر هستند. همچنین علاوه بر کمک های معیوب عوامل زیاد دیگری از جمله فشار باد تایرها، اندازه تایرها، ساختار تایرها(رادیال و غیررادیال بودن)، فاصله بدنه از زمین، میزان فرمان و بالانس چرخ ها بر کنترل خودرو و راحتی سرنشین اثر می گذارند.
توان حمل بار و کنترل خودرو بوسیله سیستم تعلیق، تایرها، ترمز و قوای محرکه محدود می شود. برای اطلاع از جزئیات بیشتر می توانید به کتابچه راهنمای خود رو مراجعه کنید.
نصب و بازکردن کمک فنر و استرات
اول ایمنی
همیشه هنگام تعمیر خودرو از عینک محافظ و کفش ایمنی استفاده کنید. قبل از شروع تعمیر اطلاعات مندرج در بروشورهای همراه قطعه نو و دستورالعمل های سازنده تجهیزات در مورد ایمنی آنها را بطور کامل مطالعه کنید.
چک کردن دوگانه قطعه
قبل از شروع تعمیر جهت پیشگیری از مشکلات جا زدن، قطعه کهنه را با قطعه نو مطابقت دهید. قبل از شروع کار از درست بودن قطعات اطمینان حاصل کنید. اتصالات باز شده از قطعه کهنه را برای استفاده در مواردی که همراه قطعه نو عرضه نشده اند حفظ کنید.
قبل از نصب کمک ها
هر دستورالعملی را که همراه قطعه نو می باشد مطالعه کنید.
اتصالات همراه قطعه نو را چک کنید تا مطمئن شوید هر چه لازم دارید در دسترس است.
کمک را به حالت عمودی نگهداشته چند بار باز وبسته کنید..
مجموعه کمک فنر عقب را طبق دستورالعمل سازنده خودرو پیاده کنید.
مجموعه پیاده شده کمک فنر را طبق دستورالعمل سازنده خودرو باز کنید.
پس از تعویض کمک فنر قطعات مجموعه را به ترتیب عکس روش باز کردن ببندید.
مجموعه کمک فنر عقب را پس از بستن، به ترتیب عکس روش پیاده کردن، روی خودرو سوار کنید.
نکاتی که در موقع نصب کمک فنر باید رعایت کرد
1- اتصالات را خوب ببندید ، اما بیش از اندازه سفت نکنید( با ترک استاندارد سازنده خودرو سفت کنید). اگر لاستیک های اتصال از واشر بیرون بزند، اتصال بیش از اندازه سفت شده است.
2- از قطعات تعویضی نو استفاده کنید.
3- سطح سنگ خورده میله پیستون را با هیچ ابزاری نگیرید.
بازدید پس از نصب
وقتی خودرو روی زمین قرار گرفت، فاصله های کمک ها و خودرو را چک کنید. باد لاستیک ها را مطابق مشخصات سازنده خودرو تنظیم کنید.
قبل از نصب استرات
1- انجام تست جاده قبل و بعد از نصب یا تعمیر استرات.
2- درست انتخاب کردن استرات یا کارتریج نو از نظر مطابقت با مدل و سال ساخت خودرو.
3- در بعضی خودرو ها لازم است پس از نصب استرات جدید میزان فرمان تنظیم شود. در این مورد به کتابچه راهنمای خودرو رجوع کنید.
4- ممکن است لازم باشد موقعیت صفحه یاتاقان بالا، قطعه فلزی پشت آن و پیچ تنظیم زاویه کمبر در پائین علامت گذاری شود.
5- قبل از نصب استرات همیشه دستورالعمل های همراه قطعه نو را مطالعه کنید.
مجموعه استرات جلو را طبق دستورالعمل سازنده خودرو پیاده کنید.
مجموعه پیاده شده استرات جلو را طبق دستورالعمل سازنده خودرو باز کنید.
پس از تعویض استرات جلو قطعات مجموعه را به ترتیب عکس روش باز کردن ببندید.
مجموعه استرات جلو را پس از بستن، به ترتیب عکس روش پیاده کردن، روی خودرو سوار کنید.
نکاتی که در موقع نصب استرات باید رعایت کرد
1- در حین نصب مراقب باشید لاستیک گردگیر توپی چرخ آسیب نبیند.
2- در هنگام جمع کردن فنر، هرگز آنرا تا آخر جمع نکنید. از حداقل نیروی مورد نیاز برای این کار استفاده کنید. قبل از آزاد کردن فنر اطمینان حاصل کنید قطعات دریک راستا قرار دارند و مهره با ترک مناسب سفت شده است.
انجمن علمی مهندسی مکانیک ماشین های کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه.